Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Projesine TÜBİTAK-1001 Desteği

Proje kapsamında, gıda endüstrisi ile tarımsal üretim süreçlerinde açığa çıkan ve çoğunlukla düşük ekonomik değere sahip yan ürünlerin ileri dönüşüm yoluyla yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor. Bu kaynaklardan yenilikçi yöntemlerle katma değeri yüksek, fonksiyonel ve endüstriyel ölçekte kullanılabilir ürünlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirilecek. Elde edilecek çıktıların gıda sanayisine aktarılabilirliğinin değerlendirilmesiyle, bilimsel araştırma sonuçlarının uygulamaya ve üretime dönüştürülmesi amaçlanıyor. Çalışma, hammadde ve doğal kaynakların daha verimli kullanılması, atık oluşumunun azaltılması, gıda üretim zincirindeki kayıpların ekonomik değere dönüştürülmesi ve döngüsel biyoekonomi yaklaşımının yaygınlaştırılması açısından önem taşıyor. Böylece çevresel sürdürülebilirliğin yanı sıra yerli kaynaklara dayalı yeni ürünlerin geliştirilmesine, gıda sanayisinin rekabet gücünün artırılmasına ve üniversite–sanayi iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sağlanması bekleniyor. Projenin hedefleri, Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın temiz ve döngüsel ekonomi yaklaşımı ile “Tarladan Sofraya” stratejisinin daha sürdürülebilir gıda sistemleri oluşturma hedefleriyle uyum gösteriyor. Ayrıca Türkiye’nin On İkinci Kalkınma Planı’nda (2024–2028) öne çıkan yeşil dönüşüm, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği, sürdürülebilir tarım ve gıda üretimi önceliklerine de katkı sağlıyor. Proje aynı zamanda Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan “Açlığa Son” (SKA 2), “Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı” (SKA 9), “Sorumlu Üretim ve Tüketim” (SKA 12) ve “İklim Eylemi” (SKA 13) hedefleriyle doğrudan ilişkilendiriliyor. Proje sonucunda elde edilecek bilimsel bilgi, yenilikçi ürün ve uygulanabilir süreçlerin; daha az atık üreten, kaynakları daha etkin kullanan ve çevresel etkisi azaltılmış bir gıda üretim modelinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Bu yönüyle proje, yalnızca bilimsel çıktılar üretmeyi değil, aynı zamanda tarımsal ve endüstriyel yan ürünlerin ekonomik değere dönüştürülmesini ve sürdürülebilir gıda teknolojilerinin sanayiyle buluşturulmasını da amaçlıyor. Üç yıl süreyle yürütülecek projede; İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Doç. Dr. Gülay Özkan, Çukurova Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Bilal Ağırman ve Wageningen University & Research’ten Dr. Ali Hürriyetoğlu araştırmacı olarak yer alıyor. Prof. Dr. Hüseyin Erten ise projeye danışman olarak katkı sağlayacak. Farklı üniversitelerden uzmanları bir araya getiren proje, ulusal ve uluslararası bilimsel iş birliğini güçlendiren disiplinler arası bir araştırma yaklaşımıyla yürütülecek.